Yaralanmalar

Yara;

Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon riski artar.

Yara çeşitleri;

Kesik yaralar:

Bıçak, çakı, cam gibi kesici aletlerle oluşur. Genellikle basit yaralardır. Derinlikleri kolay belirlenir.

Ezikli yaralar:

Taş yumruk yada sopa gibi etkenlerin şiddetli olarak çarpması ile oluşan yaralardır. Yara kenarları eziktir. Çok fazla kanama olmaz, ancak doku zedelenmesi ve hassasiyet vardır.

Delici yaralar:

Uzun ve sivri aletlerle oluşan yaralardır. Yüzey üzerinde derinlik hakimdir. Aldatıcı olabilir tetanos tehlikesi vardır.

Parçalı yaralar:

Dokular üzerinde bir çekme etkisi ile meydana gelir. Doku ile ilgili tüm organ, saçlı deride zarar görebilir.

Enfekte yaralar:

Mikrop kapma ihtimali olan yaralardır. Enfeksiyon riski yüksek yaralar şunlardır:

· Gecikmiş yaralar (6 saatten fazla),

· Dikişleri ayrılmış yaralar,

· Kenarları muntazam olmayan yaralar,

· Çok kirli ve derin yaralar,

· Ateşli silah yaraları,

· Isırma ve sokma ile oluşan yaralar.

Yaraların ortak belirtileri ;

ü Ağrı

ü Kanama

ü Yara kenarının ayrılması

Yaralanmalarda ilk yardım ;

1. Yaşam bulguları değerlendirilir (AB),

2. Yara yeri değerlendirilir,

ü Oluş şekli

ü Süresi

ü Yabancı cisim varlığı

ü Kanama vb.

3. Kanama durdurulur,

4. Üzeri kapatılır,

5. Sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır,

6. Tetanos konusunda uyarıda bulunulur,

7. Yaradaki yabancı cisimlere dokunulmamalıdır!

Ciddi yaralanmalar ;

§ Kenarları birleşmeyen veya 2-3 cm olan yaralar,

§ Kanaması durdurulamayan yaralar,

§ Kas veya kemiğin göründüğü yaralar,

§ Delici aletlerle oluşan yaralar,

§ Yabancı cisim saplanmış olan yaralar,

§ İnsan veya hayvan ısırıkları,

§ Görünürde iz bırakma ihtimali olan yaralar.

Ciddi yaralanmalarda ilk yardım;

· Yaraya saplanan yabancı cisimler çıkarılmaz,

· Yarada kanama varsa durdurulur,

· Yara içi kurcalanmamalıdır,

· Yara temiz bir bezle örtülür (nemli bir bez),

· Yara üzerine bandaj uygulanır,

· Tıbbi yardım istenir (112).

Delici göğüs yaralanmaları;

Göğsün içine giren cisim, akciğer zarı ve akciğeri yaralar. Bunun sonucunda şu belirtiler görülebilir:

· Yoğun ağrı

· Solunum zorluğu

· Morarma

· Kan tükürme

· Açık pnömotoraks (Göğüsteki yarada nefes alıyor görüntüsü)

Delici göğüs yaralanmalarında ilk yardım;

· Hasta/yaralının bilinç kontrolü yapılır,

· Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (AB)

· Yara üzerine plastik poşet naylon vb. sarılmış bir bezle kapatılır,

· Nefes alma sırasında yaraya hava girmesini engellemek, nefes verme sırasında

havanın dışarı çıkmasını sağlamak için yara üzerine konan bezin bir ucu açık bırakılır,

· Hasta/yaralı bilinci açık ise yarı oturur pozisyonda oturtulur,

· Ağızdan hiçbir şey verilmez,

· Yaşam bulguları sık sık kontrol edilir,

· Açık pnömotoraksta şok ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle şok önlemleri alınmalıdır,

· Tıbbi yardım istenir (112).

Delici karın yaralanmaları;

Karın bölgesindeki organlar zarar görebilir, İç ve dış kanama ve buna bağlı şok oluşabilir, Karın tahta gibi sert ve çok ağrılı ise durum ciddidir, Bağırsaklar dışarı çıkabilir.

Delici karın yaralanmalarında ilk yardım

· Hasta/yaralının bilinç kontrolü yapılır,

· Hasta/yaralının yaşam bulguları kontrol edilir,

· Dışarı çıkan organlar içeri sokulmaya çalışılmaz, üzerine geniş ve nemli temiz bir bez örtülür,

· Bilinç yerinde ise sırt üstü pozisyonda bacaklar bükülmüş olarak yatırılır, ısı kaybını önlemek için üzeri örtülür,

· Ağızdan yiyecek ya da içecek bir şey verilmez,

· Yaşam bulguları sık sık izlenir.

· Tıbbi yardım istenir (112).