CANKURTARAN

İlk yardım ve acil yardım

 
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Gögüs Ağrılı Hastaya Yaklaşım Ve EKG

Gögüs Ağrılı Hastaya Yaklaşım Ve EKG

smaller text tool iconmedium text tool iconlarger text tool icon

Gögüs Ağrılı Hastaya Yaklaşım Ve EKG

Göğüs Ağrısı;

          Kalp, aort, ösefagus, mediasten ve üst abdominal organlardan kaynaklanan ağrılar göğüs ağrısı olarak hissedilir.

          Çene ile göbek arasındaki rahatsızlıklar göğüs ağrısına eşdeğer kabul edilmelidir. (Çene ağrısı, diş ağrısı, boğaz ağrısı, boyun ağrısı, omuz ağrısı, mide ağrısı)

Hayatı Tehdit Eden Sebepler;

          Miyokard Enfarktüsü

          Stabil Olmayan Anjina Pektoris

          Aort Diseksiyonu

          Pulmoner Emboli

          Ösefagus Rüptürü

          Tansiyon Pnömotoraks

Hikaye ( yer ve karakter);

          Koroner arter

         Göğüs ve epigastriumda

         Baskı, ağırlık, yanma, sancı şeklinde

          Aort

         Göğüs ve sırtta

         Yırtılma, sökülme şeklinde

          Plevra-perikard

         Göğüs ve retrosternal

         Keskin, nefes almakla artan

          Ağrı yayılımı

         Boyun ve kollar ….KAH

         Sırta yayılım….Aort diseksiyonu

          Ağrı başlangıcı

         Aort diseksiyonu, Pnömotoraks, Pulmoner emboli ve Ösefagus rüptüründe ani başlangıçlıdır

KAH daha künt vasıflıdır.

 

          Ağrıyı Arttıran Faktörler

         Anjinal ağrı soğuk, yemek yeme, egzersiz ve emosyonel stress ile artar

         Ösefagus, perikard ve göğüs duvarını ilgilendiren olaylar yutma ve pozisyonla değişir

         Zorlu kusma sonrası ösefagus rüptüründen şüphelenilir.

          Ağrıyı Azaltan Faktörler

         Anjinal ağrı istirahatle azalır

-           Perikardit öne eğilerek oturunca azalır

-          Eşlik eden semptomlar

o    KAH’da bulantı, kusma, terleme, bayılma

o    Pulmoner emboli’de hemoptizi

-          Risk faktörleri

o    KAH için erkek cinsiyet, DM, HT, Sigara, Aile öyküsü ve ileri yaş

o    Önceden KAH ve DM olması en önemli risktir

o    Risk olmaması KAH ekarte ettirmez

-          İlaçlar

o    Kokain ve Amfetamin kullanımı sorgulanır

o    Aspirin allerjisi sorgulanır

o    H2 bloker ve H pompa inhibitörleriyle ağrının azalması KAH ekarte ettirmez.

Fizik Muayene;

          Görünüm….AMI’da soluk, terli, anksiyöz

          Vitaller…..AMI, masif pulmoner emboli, aort diseksiyonu ve tansiyon pnömotoraksta hipotansiyon beklenir

          Boyun venöz dolgunluğu….Masif PE, Tansiyon Pnömotoraks’ta görülür

          Göğüs Kafesi… Veziküller herpes zosterde, cilt altı krepitasyon pnömotoraksta görülür

          Extremiteler…. Siyanoz, ödem, periferik nabızlar, baldır hassasiyetine bakılır

 

MİYOKARD INFARKTÜSÜ

          Koroner arterlerdeki plakların yırtılması sonucu trombüs oluşmasıyla kan akımı durur.

          Beslenemeyen miyokardda kaslar geri dönüşsüz olarak ölür.

          Vaskülit, CO zehirlenmesi, anemi gibi olaylarda MI görülebilir.

          Zaman kastır (Time is muscle)

Hikaye;

 

          Ağrı istirahatte veya eforla başlayabilir.

          Sternum arkasında baskı, yanma, ezilme, sıkıntı şeklinde hissedilir

          Ağrı boyuna, çeneye, dişlere, omuza, kola ve sırta yayılır

          %50 hastada mide yanması, halsizlik, nefes darlığı gibi atipik şikayetler olur.

          Yaşlı ve DM olan hastalarda ağrısız MI veya atipik karakterde ağrı görülebilir(%25)

Fizik muayene;

          Tipik bir muayene bulgusu yoktur

          Soluk, terli, anksiyöz görünümdedir

          Anterior MI’da taşikardi ve hipertansiyon

          Inferior MI’da bradikardi ve hipotansiyon

          Takipne anksiyete veya sol ventrikül yetmezliğine bağlıdır

          BVD kalp yetmezliği veya sağ kalp infarktüsünde görülür.

Tanı;

          İlk 10 dakikada EKG çekilmelidir.

          Normal EKG AMI’yı ekarte ettirmez. İlk çekilen EKG %50 normaldir.

          Inferior MI  sağ koroner arter trombozunda görülür. DII, DIII, aVf derivasyonlarında ST yükselir.

          Anterior MI sol inen koroner arter trombozunda görülür. Göğüs derivasyonlarında ST yükselir. V1-V6

          Lateral MI V5-6, aVL, DI’de ST yükselir.

          Hastalara ayırıcı tanıya yardımcı olmak için PA Akciğer grafisi çekilmelidir.

Normal Elektrokardiyografi (EKG)

          EKG, miyokardiyal depolarizasyon ve repolarizasyonun kaydı ile elde edilir ve kalbin elektriksel aktivitesi hakkında bilgi verir

          Kalbin elektriksel depolarizasyonu sinoatriyal düğümden başlayarak atrioventriküler düğüm, his ve purkinje sistemlerini izler

Normal EKG

Tanı(enzimler)

          Miyoglobin 1-2 saatte yükselir, nonspesifik

          Troponin 3-4 saatte yükselir, spesifiktir

          CK-MB 3-4 saatte yükselir, spesifiktir

          İlk değerlerin normal olması ekarte ettirmez, 3-4 saatlik aralarla takip yapmalı

Hastalara bu değerleri bozmamak için herhangi bir ilaç IM olarak uygulanmaz

Tedavi;

          Hastalar sakin bir şekilde oturtulur veya yatırılır

          Hızla ABC değerlendirilir.

          Damar yolu açılır.

          Tüm hastalar monitörize edilmelidir.

          Her hastaya 4 ana tedavi ugyulanmalıdır.

-  M     Morfin

-  O      Oksijen

 - N      Nitrogliserin

- A      Aspirin

          Nazal kanül ile her hastaya 2-4- lt/dak oksijen verilmelidir.

          160-325 mg Aspirin (Çiğneyerek)

          Aspirin allerjisi, GIS kanamasına DİKKAT

          Enterik kaplı preparatlar verilmez.

          Nitrogliserin sistolik TA 90 mmHg üzerinde ise 0.4 mg SL verilir.

          TA kontrolu ile 5 dakika arayla 3 kez tekrarlanır.

          3 tabletten sonra ağrı geçmezse 5-10 µg/dak infüzyona geçilir.

          Morfin 2-4 mg IV olarak verilir.

          Hasta sahadaki ilk müdahale sonrası mümkünse anjio yapılabilecek bir merkeze hızla transport edilmelidir.

          Hastaların ventriküler fibrilasyona girme olasılığı fazla olduğundan transport defibrilatörle yapılmalıdır.

PNÖMOTORAKS

          Plevra aralığına hava dolması sonucu görülür.

          Uzun boylu , zayıf, sigara içen erkeklerde daha sıktır.

          Ani başlangıçlı, plöretik, tek taraflı ağrı

          Trakeada deviasyon, BVD, cilt altında krepitasyon

          Tedavi ilgili tarafa toraks tüpü takılmasıdır.

          Tansiyon Pnx acil bir durum olup iğne dekompresyon uygulanmalıdır.

AORT DİSEKSİYONU

          Aort duvarındaki diseksiyon sonrası dolaşımdaki kanın dışarı çıkmasıyla görülür.

          Hastaların göğüste, sırtta veya karında şiddetli ağrı (yırtılma, sökülme) şikayeti vardır.

          Yaşlı, hipertansif , erkek hastalar risk grubudur.

          Senkop, nörolojik defisit, şok görülebilir.

          Hastaların ABC değerlendirmesi yapılır

          Damar yolu açılarak hipotansif olan hastaya sıvı replasmanı yapılır.

          Hasta Hipertansif ise TA kontrol altına alınır.

PULMONER EMBOLİ

          Derin venöz sistemden kaynaklanan bir trombüsün pulmoner arteri tıkamasıyla olur.

          DVT, immobilite, travma, cerrahi, gebelik risktir.

          Dispne, hemoptizi, plöretik göğüs ağrısı klasik triaddır.

          Takipne, taşikardi, hipotansiyon, BVD  görülebilir.

          Hastalarda hipoksi, hipokarbi, alkaloz vardır.

          Kanda D-Dimer ölçümü, EKG, PA akciğer, EKO, Anjio tanıya yardımcı olur.

          Hastaların ABC değerlendirmesi sonrası damar yolu açılarak oksijen desteği verilir.

Göğüs Ağrısına Yaklaşım (Özet)

          ABC değerlendirilir.

          Hastalar rahat biçimde oturtulur/yatırılır.

          Tüm hastalara destek oksijen verilir.

          Damar yolu açılır.

          Tüm hastalar monitörize edilir.

          Olayın hikayesi ve hastanın medikal hikayesi ayrıntılı bir şekilde alınmalıdır.Medikal hikaye için SAMPLE kullanılabilir.

          PQRST kullanılarak ağrı ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir.

            P-Ağrının yeri

            Q-Kalitesi, niteliği

            R-Bölgesi ve yayılımı

            S-Şiddeti

            T-Zamanı

          Vital bulguların sık kontrolü sağlanmalıdır.

          Hastanın kardiak moniterizasyonu sağlanmalı ve olabilecek aritmiler saptanmalıdır.

          Aritmi var ise gerekli protokoller uygulanmalıdır (Sadece MSE tamamlamış AABT için).

Miyokard enfarktüsü düşünülen hastada;

a)Transport için mümkün olduğunca zaman kaybedilmemelidir.

b)Hastanın sistolik kan basıncı 100mmHg’nın üzerinde ise;  Nitrogliserin 5mg İsordil SL 5 dakika ara ile 3 doz tekrarlanabilir (son 24 saat içerisinde sindenafil (Viagra) veya benzerlerini almış olanlarda nitrogliserin kullanılmamalıdır

 

c)Hastaya 300 mg Asprin çiğnetilir.

d)Eğer göğüs ağrısı sistolik kan basıncı 100mmHg’nın üzerinde ise, komuta kontrol merkezinin onayı ile 2-4 mg sulandırılarak IV morfin sülfat uygulanabilir. Maksimum doz: 10mg (Sadece MSE tamamlamış AABT için).

e)İnferior myokard enfarktüsünde nitrogliserin kullanılmamalı, Hipotansiyon gelişirse IV hızlı sıvı  infüzyonu başlanmalıdır.

          Hasta için uygun pozisyonda acil transport sağlanmalıdır.

        NOT: Kesin tanı konuluncaya kadar hastadaki göğüs ağrısının nedeni kardiak nedenli olarak düşünülmelidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Written by :
Filiz GÖK